حنجره یکی از بخش‌های مهم دستگاه تنفسی و گفتاری است که در قسمت بالایی نای و پایین حلق قرار دارد و تارهای صوتی را در خود جای می‌دهد. وقتی سلول‌های این ناحیه دچار تغییرات غیرطبیعی شوند و به شکل کنترل‌نشده رشد کنند، سرطان حنجره شکل می‌گیرد. محل شروع تومور، اندازه آن و میزان گسترش بیماری می‌توانند علائم و روش درمان را تغییر دهند.
سرطان حنجره چیست و از کجا شروع می‌شود؟
سرطان حنجره زمانی شکل می‌گیرد که سلول‌های حنجره تغییرات غیرطبیعی پیدا کنند و بدون کنترل تکثیر شوند. حنجره قسمت‌های مختلفی دارد و تومور می‌تواند در بخش بالای تارهای صوتی، خود تارهای صوتی یا قسمت زیر آن‌ها ایجاد شود.
بیشتر موارد این سرطان از نوع سرطان سلول سنگفرشی هستند. این نوع تومور از سلول‌هایی شروع می‌شود که سطح داخلی حنجره را می‌پوشانند. محل ایجاد تومور اهمیت زیادی دارد، زیرا می‌تواند نوع علائم، احتمال درگیری غدد لنفاوی و انتخاب روش درمان را تحت تأثیر قرار دهد.
بیشتر بخوانید: سرطان لوزه؛ از اولین نشانه‌ها تا تشخیص و درمان
علائم سرطان حنجره چیست؟
علائم سرطان حنجره با توجه به محل تومور و مرحله بیماری تغییر می‌کنند. گرفتگی صدا یا تغییر مداوم کیفیت صدا یکی از شناخته‌شده‌ترین نشانه‌های این بیماری است؛ به‌خصوص زمانی که این تغییر بدون علت مشخص ایجاد شود و برای مدت طولانی ادامه پیدا کند.
درد یا دشواری هنگام بلع، احساس توده یا تورم در گردن، گلودرد مداوم، گوش‌درد بدون علت مشخص و تنگی نفس نیز ممکن است در بعضی بیماران دیده شوند. کاهش وزن ناخواسته و بوی بد دهان نیز گاهی همراه این علائم ظاهر می‌شوند. البته هیچ‌کدام از این نشانه‌ها به‌تنهایی ابتلا به سرطان را ثابت نمی‌کنند و بیماری‌هایی مانند التهاب حنجره یا عفونت‌های تنفسی نیز می‌توانند علائم مشابهی ایجاد کنند.
اگر گرفتگی صدا، مشکل بلع، توده گردن یا سایر علائم برای مدتی ادامه داشتند، مراجعه به پزشک اهمیت پیدا می‌کند. بررسی علت علائم در مراحل اولیه می‌تواند به تشخیص سریع‌تر بیماری و شروع به‌موقع درمان کمک کند.
بیشتر بخوانید: ۱۳ مورد از علائم هشدار دهنده سرطان که نباید نادیده بگیرید
چه عواملی خطر ابتلا به سرطان حنجره را افزایش می‌دهند؟
مصرف دخانیات یکی از مهم‌ترین عوامل خطر سرطان حنجره محسوب می‌شود. سیگار و سایر محصولات حاوی تنباکو با افزایش احتمال ابتلا به سرطان‌های ناحیه سر و گردن ارتباط دارند. مصرف زیاد الکل نیز می‌تواند خطر ابتلا را افزایش دهد و ترکیب مصرف دخانیات و الکل این خطر را بیشتر می‌کند.
سن نیز در احتمال ابتلا نقش دارد و این بیماری بیشتر در افراد مسن‌تر دیده می‌شود؛ با این حال، افراد جوان‌تر نیز ممکن است به آن مبتلا شوند. سابقه برخی سرطان‌های سر و گردن، تماس طولانی‌مدت با بعضی مواد شیمیایی و برخی عوامل فردی نیز می‌توانند احتمال ابتلا را افزایش دهند.
ترک سیگار و پرهیز از مصرف زیاد الکل از مهم‌ترین اقداماتی هستند که می‌توانند خطر ابتلا به این بیماری را کاهش دهند.
بیشتر بخوانید: سرطان خانوادگی و ارثی: آیا سرطان از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود؟
سرطان حنجره چگونه تشخیص داده می‌شود؟
پزشک برای تشخیص سرطان حنجره ابتدا درباره علائم، سابقه پزشکی و عوامل خطر سؤال می‌کند و ناحیه گلو و گردن را معاینه می‌کند. در ادامه، لارنگوسکوپی می‌تواند امکان مشاهده دقیق‌تر حنجره و تارهای صوتی را فراهم کند. پزشک متخصص در این بررسی به دنبال تغییرات غیرطبیعی یا نواحی مشکوک می‌گردد.
در صورت مشاهده یک ناحیه مشکوک، پزشک ممکن است نمونه‌برداری یا بیوپسی انجام دهد. آزمایش نمونه بافت می‌تواند وجود سلول‌های سرطانی را مشخص کند. پس از تأیید تشخیص، پزشک برای بررسی اندازه تومور و میزان گسترش بیماری ممکن است آزمایش‌های تصویربرداری مانند CT یا MRI را درخواست کند. تعیین مرحله سرطان به تیم درمان کمک می‌کند مناسب‌ترین روش درمان را انتخاب کند.
درمان سرطان حنجره چگونه انجام می‌شود؟
انتخاب روش درمان به محل و اندازه تومور، مرحله بیماری، وضعیت عمومی فرد و تأثیر احتمالی درمان بر صحبت کردن، بلع و تنفس بستگی دارد. به همین دلیل، پزشک سرطان برای همه بیماران یک برنامه درمانی مشابه در نظر نمی‌گیرد و گزینه مناسب را بر اساس شرایط هر فرد انتخاب می‌کند.
در مراحل اولیه، پزشک ممکن است جراحی محدود یا پرتو درمانی را به‌عنوان درمان اصلی پیشنهاد کند. برخی بیماران با استفاده از پرتو درمانی می‌توانند حنجره و بخشی از عملکرد صوتی خود را حفظ کنند. در مراحل پیشرفته‌تر، تیم درمان ممکن است جراحی را با رادیوتراپی یا درمان دارویی ترکیب کند.
نقش رادیوتراپی در درمان سرطان حنجره
رادیوتراپی یا همان پرتو درمانی از پرتوهای پرانرژی برای از بین بردن سلول‌های سرطانی یا متوقف کردن رشد آن‌ها استفاده می‌کند. پزشک می‌تواند در بعضی موارد از این روش برای درمان سرطان‌های حنجره در مراحل اولیه استفاده کند. رادیوتراپی همچنین ممکن است پس از جراحی برای کاهش احتمال باقی ماندن سلول‌های سرطانی یا هنگام عود بیماری به کار رود.
در بعضی موارد پیشرفته، پزشک رادیوتراپی را هم‌زمان با شیمی درمانی انجام می‌دهد. این رویکرد که شیمی‌پرتودرمانی نام دارد، می‌تواند در شرایط مناسب اثر درمان را افزایش دهد؛ البته ترکیب این روش‌ها ممکن است عوارض بیشتری نسبت به رادیوتراپی به‌تنهایی ایجاد کند. تکنیک‌هایی مانند IMRT نیز امکان هدایت دقیق‌تر پرتو به سمت تومور را فراهم می‌کنند و به تیم درمان کمک می‌کنند میزان آسیب به بافت‌های سالم اطراف را کاهش دهند.
آیا شیمی درمانی برای سرطان حنجره استفاده می‌شود؟
شیمی درمانی در برخی بیماران، به‌ویژه در مراحل پیشرفته بیماری، بخشی از برنامه درمان را تشکیل می‌دهد. پزشک ممکن است این روش را هم‌زمان با رادیوتراپی یا در کنار سایر درمان‌ها تجویز کند.
مرحله سرطان، وضعیت عمومی بیمار و هدف درمان از عوامل مهم در انتخاب شیمی درمانی هستند. از آنجا که ترکیب چند روش درمانی می‌تواند عوارض بیشتری ایجاد کند، پزشک متخصص باید مزایا و خطرات هر روش را با توجه به شرایط بیمار بررسی کند.
آیا سرطان حنجره قابل درمان است؟
قابلیت درمان سرطان حنجره به عواملی مانند محل تومور، اندازه آن، مرحله بیماری، درگیری غدد لنفاوی و وضعیت عمومی بیمار بستگی دارد. سرطان‌های کوچک و محدود معمولاً چشم‌انداز درمانی بهتری دارند و پزشکان در بسیاری از این موارد می‌توانند بیماری را بدون برداشتن کامل حنجره درمان کنند.
بنابراین، وجود یک علامت یا حتی تشخیص سرطان به‌تنهایی نمی‌تواند نتیجه درمان را مشخص کند. پزشک سرطان ابتدا مرحله بیماری را ارزیابی می‌کند و سپس بر اساس شرایط بیمار مناسب‌ترین روش درمان را انتخاب خواهد کرد.
بیشتر بخوانید: تفاوت تومور خوش خیم و بدخیم | کدام کشنده است؟
برای درمان سرطان حنجره به چه پزشکی مراجعه کنیم؟
افرادی که علائم مداوم دارند، معمولاً ابتدا برای ارزیابی به متخصص گوش، حلق و بینی مراجعه می‌کنند. اگر بررسی‌ها وجود تومور را نشان دهند، متخصصان مختلف می‌توانند در ادامه روند درمان با یکدیگر همکاری کنند.
پزشک متخصص بر اساس محل و مرحله سرطان ممکن است جراحی، پرتو درمانی، رادیوتراپی، شیمی درمانی یا ترکیبی از این روش‌ها را پیشنهاد دهد. همکاری میان متخصص گوش، حلق و بینی، پزشک سرطان، متخصص رادیوتراپی و سایر اعضای تیم درمان می‌تواند به انتخاب برنامه مناسب‌تر و مدیریت بهتر روند درمان کمک کند.
درمان سرطان حنجره به تجربه تیم پزشکی و ارزیابی دقیق شرایط هر بیمار نیاز دارد. مراجعه به مرکز درمانی مجهز و پیگیری منظم روند درمان نیز می‌تواند نقش مهمی در مدیریت بیماری داشته باشد.
چنانچه ساکن شمال کشور هستید، برای دریافت خدمات تخصصی و مشاوره پزشکی می‌توانید به کلینیک شفا در شهر گرگان، استان گلستان مراجعه کنید. این مجموعه با حضور پزشکان متخصص و باتجربه، خدمات تشخیصی و درمانی مرتبط با بیماری‌هایی از جمله سرطان، ارائه می‌دهد. در ادامه با تعدادی از پزشکان متخصص این مجموعه آشنا می‌شوید که می‌توانند در مسیر تشخیص و درمان، شما را راهنمایی کنند.
دکتر اردشیر معطوفی، متخصص رادیوتراپی انکولوژی و عضو انجمن‌های رادیوتراپی انکولوژی ایران و ESTRO است و بیش از ۷ سال در زمینه درمان بیماران مبتلا به سرطان تجربه دارد.
دکتر محمود عبداللهی، متخصص رادیوانکولوژی و عضو انجمن رادیوانکولوژی ایران، در حوزه پرتودرمانی فعالیت دارد. ایشان با تکیه بر دانش تخصصی و رویکرد شخصی‌سازی‌شده، خدمات درمانی و برنامه‌ریزی دقیق برای بیماران ارائه می‌دهد.
دکتر احسان حاتمی، متخصص رادیوآنکولوژی، در زمینه تشخیص و درمان سرطان با روش‌های پیشرفته پرتودرمانی فعالیت دارد. ایشان با بهره‌گیری از دانش و تجربه تخصصی، درمان‌های دقیق و شخصی‌سازی‌شده را برای بیماران ارائه می‌دهد.
حرف آخر
سرطان حنجره می‌تواند عملکردهایی مانند صحبت کردن، بلع و تنفس را تحت تأثیر قرار دهد. گرفتگی صدای مداوم، مشکل یا درد هنگام بلع، توده گردن و مشکلات تنفسی از نشانه‌هایی هستند که در صورت ادامه‌دار شدن، بررسی پزشکی را ضروری می‌کنند. مصرف دخانیات و الکل نیز از مهم‌ترین عوامل خطر این بیماری به شمار می‌روند. درمان نیز با توجه به مرحله بیماری و شرایط فرد می‌تواند شامل جراحی، رادیوتراپی، پرتو درمانی و شیمی درمانی باشد. مراجعه به‌موقع به پزشک متخصص و انتخاب روش درمان متناسب با شرایط بیمار می‌تواند به کنترل بیماری و حفظ عملکرد حنجره کمک کند.
بدون دیدگاه